جمعه, 03 آذر 1396

معرفی سایت از شبکه سوم سیما

انسان شناسی و فرهنگ

مسیر سایت

خانه معماری معماری و هنر اسلامی بررسی انواع الگوهای طراحی دانشگاه (2)
بررسی انواع الگوهای طراحی دانشگاه (2) مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط نوید خالقی مقدم   
دوشنبه, 08 دی 1393 ساعت 20:06

در فرصت پیشین راجع به مبانی و معیارهای لازم برای تعیین الگوی طراحی محیط های دانشگاهی مباحثی مطرح گردید و در این مجال به مبانی طراحی دانشکده و الگو های راهبردی آن پرداخته ایم....

 

- الگوی استقرار درونی فضاهای دانشکده

بر اساس الگوی تقسیمات فضایی طرح ریزی شده برای دانشکده ها، عناصر اصلی تشکیل دهنده هر دانشکده به شرح زیر طبقه بندی می شوند:

- بخش های آموزشی، بخش های کمک آموزشی،  بخش اداری، بخش خدماتی و پشتیبانی

بخش های آموزشی تأمین کننده فضاهای اصلی برای فعالیت های آموزشی و اداری می باشند و به عنوان جزیی از نهاد دانشکده محسوب می شوند؛ گرچه احتمال استقلال کامل آن ها در آینده بلند مدت نباید فراموش شود، لذا در الگوی استقرار درونی فضاهای هر دانشکده، تحولات آتی می تواند به عنوان یکی از عوامل مؤثر در طراحی به شمار آید.

به طور معمول چند بخش آموزشی تحت عنوان یک دانشکده فضایابی می شوند و می بایست طراحی بخش های آموزشی به نحوی انجام شود که کمترین مشکل در بهره برداری مستقلانه از فضاها به وجود آید.با توجه به توضیحات، فعالیت های دانشگاهی صرفاً به فضاهای آموزشی محدود نمی گردد و علاوه بر بخش های آموزشی در هر دانشکده،3بخش فضایی شامل فضاهای کمک آموزشی، اداری، و خدماتی پیش بینی می شود. لذا ایجاد شرایط کالبدی مناسب برای استفاده مشترک گروه ها عامل مؤثری در الگوی استقرار درونی دانشکده ها محسوب شده و نیاز به برنامه ریزی سنجیده دارد.

-الگوی فضایابی بخش های آموزشی

رعایت اصل استقلال نسبی بخش های آموزشی و تجمع فضاهای اختصاصی هر گروه به صورت تفکیک شده و متمایز از سایر فضاها به دو صورت امکان پذیر است. صورت نخست آنکه فضاهای مربوط به هر گروه آموزشی به عنوان یک ساختمان مستقل و جداگانه طراحی و احداث نمود.این روش غالباً در ایران متداول نمی باشد،‌ مگر در موارد اجتناب ناپذیر،‌ مانند ایجاد و افزایش یک رشته یا گروه آموزشی جدید به دانشکده های موجود.

صورت دوم آن که در چارچوب ساختمان یکپارچه  هر دانشکده، فضای بخش ها قابل تفکیک باشند. این شکل، در طراحی مشکلاتی به وجود می آورد(به ویژه در زمینه ی تأسیسات) و تا حدودی ضریب سطوح ارتباطی را افزایش داده،‌ شکل بخشیدن به فرم ساختمان را مشکل می سازد. اما با توجه به آنکه این روش با سنت های آموزشی، دیدگاه های مسئولین و مناسبات اجتماعی سازگارتر است،‌ در مرحله طراحی می بایست با دقت بیشتر مشکل تفکیک فضای بخش های آموزشی از نظر همجواری عناصر غیرمشابه با عملکردهای متفاوت حل گردد.روش های مختلفی که در فضایابی و الگوی طراح

بخش ها قابل اعمال است، به دو طریق جمع بندی می شود:

الگوی اول: الف- تجمع و طراحی کلیه ی کلاس های دروس نظری و عمومی بخش های آموزشی در یک بلوک یا منطقه ای از ساختمان دانشکده(حوزه فضایی با عملکرد کلاس).

ب- تجمع و طراحی کلیه ی آزمایشگاه ها و فضاهای پژوهشی در یک بلوک یا منطقه ای از ساختمان دانشکده(حوزه فضایی با عملکرد آزمایشگاه).

ج- تجمع و طراحی فضای هیئت علمی و اداری دپارتمان ها در یک بلوک یا منطقه ای از ساختمان دانشکده(حوزه فضایی با عملکرد اداری).

د- پراکندگی خدمات جنبی مربوط به عملکردهای مختلف یا تجمع آنها در یک بلوک.

نحوه فضایابی و طراحی در این روش در واقع اصل استقلال نسبی و تفکیک بخش های آموزشی را در هم می ریزد، اما از جهت اصول طراحی و احداث ساختمان ها دارای سهولت بیشتری می باشد، زیرا هریک از فضاهای عملکردی فوق الذکر دارای خصوصیات ویژه و مشابهی از نظر حجم و ارتفاع و تأسیسات فنی می باشند که طراحی آنها به صورت تیپ در یک حوزه  فضایی آسان تر می باشد.

الگوی دوم: فضایابی و طراحی در این طریق با تأکید بر تجمع و تمرکز کلیه فضاهای مورد نیاز هربخش در یک محدوده  فضایی قابل تفکیک می باشد. فضایابی این طریق خود شامل دو روش فرعی  به شرح زیر می باشد که هر یک از روش ها باتوجه به ویژگی دانشکده و سایر شرایط انتخاب می گردد.

الف- تجمع،‌ همجواری و طراحی کلاس ها،‌ آزمایشگاه ها، فضای اداری و خدماتی هر بخش در ارتباط با یکدیگر ودر حوزه فضایی قابل تفکیک به عنوان منطقه خاص آموزشی.

ب- جداکردن بخش آزمایشگاه ها در مورد دانشکده های تخصصی بهصورت متمرکز و بدون توجه به تقسیمات گروه های آموزشی و طراحی سایر فضاها به تفکیک بخش های آموزشی.

با توجه به توضیحات فوق،‌ روش الف در مورد دانشکده های گروه هنر، علوم انسانی و اجتماعی قابل اجراتر می باشد، زیرا در این دانشکده ها آزمایشگاه ها از نوع سبک بوده و همجواری آن با کلاس و فضای اداری در هر بخش سهل تر است.

 

نویسنده: نوید خالقی مقدم ( دانشجوی دکتری معماری)

 

 

 

جامعه شناسی معرفت و...(دکتر تنهایی)

 

بینش جامعه شناختی" چارلز رایت میلز"

 

 

يورگن هابرماس (نقد در حوزه عمومي)

 

آناتومی جامعه ( دکتر رفیع پور)