سه شنبه, 30 آبان 1396

معرفی سایت از شبکه سوم سیما

انسان شناسی و فرهنگ

مسیر سایت

خانه بیوگرافی اندیشمندان اندیشمندان ایرانی دکتر ابوالحسن تنهایی
دکتر ابوالحسن تنهایی مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط jaleh.farahi   
جمعه, 16 فروردین 1392 ساعت 09:49

دکتر ابوالحسن تنهایی یکی از جامعه شناسان معروف و زبده ایران می باشد که سوابق تحصیلی و افتخارات علمی ایشان گویای فعالیت عاشقانه وی در عرصه علوم اجتماعی می باشد...

 

تحصیلات

  • دوره تخصصی در دوره دکتری در رشته‌های روانشناسی اجتماعی و نظریه‌های جامعه شناسی درسال ۱۹۸۰ میلادی از دانشگاه بین المللی ایالات متحده
  • دکترای تخصصی جامعه‌شناسی و انسان شناسی در سال ۱۹۸۱از دانشگاه بین المللی ایالات متحده دانشگاه سان دیگو
  • کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی و انسان شناسی درسال۱۹۷۸ از دانشگاه بین المللی ایالات متحده دانشگاه سان دیگو
  • کارشناسی روان‌شناسی و فلسفه از دانشگاه اصفهان در سال۱۳۵۳ شمسی
  • دارای توصیه نامه علمی و حرفه‌ای (مجوز تدریس) از پروفسور برجسته و بنیانگذار مکتب کنش متقابل نمادی جرج هربرت بلومر

افتخارات علمی

  • معرفی شده به عنوان مدرس دوره عالی تدریس نظریه‌های جامعه شناسی توسط پروفسور هربرت بلومر ۱۹۸۰ میلادی
  • چهره ماندگار شهر کرج در تابستان ۸۷
  • پژوهشگر برتر دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، پاییز ۸۷
  • پژوهشگر برتر دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، زمستان ۸۷

سوابق اجرایی

  • کارشناسی مشاورت اجتماعی ریاست جمهوری، ۶۲-۱۳۶۱
  • معاون پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان ۶۸-۱۳۶۵
  • رئیس دانشکده تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک ۷۶-۱۳۷۰
  • مدیر گروه جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی ۸۳- ۱۳۸۰
  • رئیس دانشکده و رئیس مجتمع ولی عصر دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی ۸۴-۱۳۸۳
  • مدیر گروه کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، ۸۸-۱۳۶۹
  • مدیر مسئول فصلنامه تخصصی جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد آشتیان از سال ۱۳۸۴ تا کنون

سوابق آموزشی

  • استاد یار پایه ۲۳ و عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
  • مدرس دروس جامعه شناسی در دانشگاه بین المللی ایالات متحده آمریکا، ۱۹۸۰-۱۹۷۹میلادی، مقطع کارشناسی
  • استادیار تمام وقت دانشگاه شیراز، بخش برنامه ریزی و جامعه شناسی، ۶۴- ۱۳۶۲ شمسی، مقطع کارشناسی ارشد و کارشناسی
  • استادیار تمام وقت دانشگاه تربیت معلم تهران، گروه جامعه شناسی، ۷۶- ۱۳۷۳ شمسی، مقطع کارشناسی
  • استادیارتمام وقت دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمان، ۶۸- ۱۳۶۵ شمسی، مقطع کارشناسی
  • استادیار تمام وقت دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، ۷۴- ۱۳۶۸ شمسی، مقطع کارشناسی ارشد
  • استادیار تمام وقت دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی از ۱۳۷۶ شمسی تا کنون، مقطع دکتری، کارشناسی ارشد و کارشناسی
  • استاد مدعو دانشگاه تربیت مدرس تهران، ۷۳- ۱۳۷۰ شمسی، مقطع دکتری و کارشناسی ارشد
  • استاد مدعو دانشگاه تربیت معلم اراک، ۷۲-۱۳۶۹ شمسی، مقطع کارشناسی
  • استاد مدعو دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران از سال ۱۳۷۸ شمسی، مقطع دکتری و کارشناسی ارشد
  • استاد مدعو دانشگاه آزاد اسلامی واحد آشتیان از سال ۷۳- ۱۳۶۸ شمسی، مقطع کارشناسی و از سال ۱۳۸۵ شمسی مقطع کارشناسی ارشد
  • استاد مدعو دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، ۱۳۸۹ - ۱۳۷۶ شمسی، مقطع کارشناسی ارشد
  • استاد مدعو دانشگاه آزاد اسلامی واحد رود هن، از سال ۱۳۸۸ شمسی، مقطع کارشناسی ارشد
  • استاد مدعو دوره‌های آموزشی گفت وگوی تمدن‌ها، در ابتدای تأسیس تا

سابقه تدریس

  • نظریه‌های جامعه شناسی
  • نظریه‌های انسان شناسی
  • مسایل اجتماعی در ایران
  • آسیب شناسی اجتماعی
  • جامعه شناسی دین
  • جامعه شناسی معرفت
  • اندیشه‌های متفکرین مسلمان
  • تاریخ اندیشه انسان شناسی
  • نقد نظریه‌های معاصر
  • تلفیق نظریه‌های معاصر

استاد راهنمای ۱۱۰ عنوان پایان نامه کارشناسی ارشد و دکترای جامعه شناسی

طرح‌های پژوهشی

  • مطالعه اجتماعی و اقتصادی شهر ماهان، با حمایت استانداری کرمان، ۷۸-۱۳۷۷
  • مطالعه حاشیه نشین‌های صالح آباد و ولی آباد اراک، با حمایت سازمان برنامه و بودجه اراک ۷۳-۱۳۷۲
  • مطالعه پرخاشگری در قشر حاشیه‌ای پاکدشت، فصلنامه جامعه شناسی آشتیان سال اول، شماره ۱، ۱۳۸۴
  • مطالعه جامعه شناسی معرفت طبقه‌ای و اجتماعی در تاریخ ایرانیان (در حال اجرا)

زندگی

پس از گذراندن تحصیلات دوره ابتدایی و متوسطه و دریافت درجه لیسانس در رشته روان‌شناسی و فلسفه راهی آمریکا شد و به دریافت درجه فوق لیسانس در رشته جامعه‌شناسی و انسان‌شناسی نایل شد. وی در سال ۱۹۸۱ میلادی موفق به اخذ درجه دکترا در رشته جامعه شناسی و انسان شناسی زیر نظر هربرت بلومر، پایه گذار مکتب کنش متقابل نمادین گردید و از طرف او مجاز به تدریس نظریه‌های جامعه شناسی شد. او سپس به توصیه بلومر به تدریس و نگارش مباحث نظریه‌های جامعه‌شناسی پرداخته و هم اکنون عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی و مدیر گروه جامعه شناسی در دوره‌های کارشناسی، ارشد و دکتری در واحد تهران مرکزی است. دانشجویان وی، چنان تحت تأثیر اندیشه‌ها و شرح برداشت‌های وی از نظریات جامعه شناسی می‌شوند که بعد از مدتی ایشان را یگانه شارح نظریات جامعه شناسی در ایران می‌پندارند. شرح پذیرفته شده نظریات جامعه شناسی در دانشگاههای ایران، پذیرای آراء و شرح جدید تنهائی نیست، بطوری که امروزه بسیاری از اساتید مطرح جامعه شناسی حتی حاضر به خواندن آثار او و معرفی آنها به دیگران جهت نقد و بررسی هم نیستند. چراکه با این کار زمینه مخالفت با خود را فراهم خواهند کرد. به عنوان نمونه، ایشان برداشت دترمینیستی ماتریالیستی از اندیشه‌های مار کس را نقد می‌کند و مارکس را یک دیالکتیک گرای چند سببی می‌خواند. اندیشه ورزی تنهائی با یک انسجام خاص و برخورداری از درک عمیق فلسفی از نظریه‌ها همراه‌است. امروزه جامعه علمی کشور به خصوص جامعه شناسی دانشگاهی ایران، تشنه چنین رویکردها، برداشت هاو اندیشه‌های جدید و متحول در نظریه پردازی است. نگاهی جامع به تنهایی نشان می‌دهد که دادن لقب "پدر جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی" نه تنها شایسه اوست بلکه ایشان را می‌توان "پدر جامعه شناسی نوین ایران" نیز نامید. تنهایی در محضر اساتید عرفان شیعی تلمذ موشکافانه نموده وی از طرف دکترنورعلی تابنده مجاز در تدریس این رشته نیز گردیده‌است. او با کشف رابطه‌های چندجانبه میان نظریه‌های عرفانی و جامعه‌شناختی، به بازپروری و گسترش جامعه‌شناسی دینی و عرفانی همت گمارده‌است.

کتابها

  • جامعه شناسی عرفانی در اندیشهٔ عرفای مسلمان، حسین ابوالحسن تنهایی، تهران: بهمن برنا،۱۳۸۶
  • جامعه شناسی نظری "مبانی، اصول و مفاهیم": مطالعه‌ای در باب جامعه شناسی معرفت علم جامعه شناختی، حسین ابوالحسن تنهایی، تهران: بهمن برناچاپ سوم ۱۳۸۹: مطالعه این کتاب برای فهم نظریه‌های مختلف جامعه شناسی و دلایل اختلاف برداشت مکاتب مختلف از یک واقعه اجتماعی واحد می‌تواند مفید واقع گردد. برای دانشجویانی که تنها نظریه‌ها را در محفوظات سپرده‌اند ولی در ارتباط میان نظریه‌ها نا کام مانده‌اند می‌تواند افقی روشن به سوی انسجام بخشی تفکرات اجتماعی آنها باز نماید.
  • جامعه شناسی فلسفی- دینی در غرب باستان همراه مطا لعه‌ای در دینامیسیم تفکیک یافتگی و قشربندی اجتماعی، حسین ابوالحسن تنهایی، تهران: بهمن برنا،۱۳۸۲
  • جامعه شناسی تاریخی نظریه‌های متفکرین مسلمان، جامعه شناسی و انسان شناسی نزد متفکرین مسلمان، حسین ابوالحسن تنهایی، تهران: بهمن برنا،۱۳۸۹(چاپ دوم)
  • هربرت بلومر و کنش متقابل گرایی نمادی (نگاه اول)، حسین ابوالحسن تنهایی، تهران: بهمن برنا ۱۳۸۸: در این کتاب با اساسی ترین و بنیانی ترین دیدگاه‌های نظری بلومر از نگاه برخی اندیشمندان بزرگ اشنا خواهید شد.
  • جامعه شناسی پیشقراول در غرب جدید: مدرنیته آغازین، حسین ابوالحسن تنهایی، تهران: بهمن برنا،۱۳۸۸ (چاپ دوم)
  • جامعه شناسی دینی در شرق باستان، حسین ابوالحسن تنهایی، تهران: بهمن برنا،۱۳۹۰(چاپ دوم)
  • شیوه تنظیم پایان‌نامه، حسین ابوالحسن تنهایی، با همکاری دکتر نکهت، تهران: نشر همیار، ۱۳۷۳
  • درآمدی بر مکاتب و نظریه‌های جامعه شناسی، حسین ابوالحسن تنهایی، تهران: نشر مرندیز. چاپ ششم ۱۳۸۹: این کتاب به دانشجویانی که به صورت ابتدایی قصد آشنایی با نظریه‌ها و مکاتب جامعه شناسی را دارند پیشنهاد می‌گردد. در واقع می‌توان این کتاب را مقدمه فهم کتاب"بازشناسی تحلیلی نظریه‌های مدرن درجامعه شناسی: دوران مدرنیته میانی" دانست.
  • نظریه‌های جامعه شناسی،۱۳۸۹(چاپ دوم). حسین ابوالحسن تنهایی، تهران: بهمن برنا
  • جامعه شناسی در ادیان، حسین ابوالحسن تنهایی، تهران: بهمن برنا، ۱۳۷۳
  • جامعه شناسی تاریخی اسلامی، حسین ابوالحسن تنهایی، تهران: بهمن برنا، ۱۳۷۸
  • جامعه شناسی نظری اسلام، حسین ابوالحسن تنهایی، تهران: بهمن برنا، ۱۳۷۹
  • جامعه شناسی معرفت و معرفت شناسی نظریه. حسین ابوالحسن تنهایی.۱۳۹۱(چاپ اول) این کتاب در فهم معرفت شناسی نظریه‌ها و شناختی صحیح تر از شکل گیری نظریه‌های اندیشمندان جامعه شناسی را بازگو می‌کند. شناختی عمیق تر نظریه‌ها و زمینه‌های شکل گیری آنها را در این کتاب می‌توان جستجو نمود.
  • بازشناسی تحلیلی نظریه‌های مدرن درجامعه شناسی: دوران مدرنیته میانی. حسین ابوالحسن تنهایی. تهران: انتشارات علمی. بهار۱۳۹۱(چاپ اول):رویکردی جدید در طرح ریزی تحلیل نظریه‌ها در چهار مقوله ایستا شناسی، پویا شناسی، هستی شناسی و روش شناسی اندیشمندان بزرگ جامعه شناسی است. با خواندن این کتاب می‌توان به ارتباط معرفتی بزرگان جامعه شناسی که گاه جدای از یکدیگر پنداشته می‌شوند، پی برد. این کتاب به همه آنانی که به دنبالی درکی درست تر و برداشت‌هایی جدید از نظریه‌ها هستند، پیشنهاد می‌گردد.
  • درآمدی بر نظریات جامعه شناسی: هفت مقاله در باب مبانی تاریخ و اندیشه، تهران: انتشارات خردمند، ۱۳۷۲
  • تاریخ اندیشه و نظریات جامعه شناختی، جلد اول: پیشینیان: جامعه شناسی در ادیان، یزد: بهاباد، چاپ سوم، ۱۳۷۳
  • نظریات جامعه شناسی، تهران: دانشگاه پیام نور، چاپ ششم، ۱۳۷۶
  • تاریخ اندیشه و نظریات جامعه شناختی، جلد دوم: جامعه شناسی تاریخی اسلام، تهران: روزگار، ۱۳۷۸
  • جامعه شناسی نظری اسلام، مطالعه گزیده‌هایی از نظریات جامعه شناختی و انسان شناختی متفکرین، فلاسفه و صوفیان مسلمان، مشهد: سخن گستر، ۱۳۷۹

مقالات حوزه جامعه شناسی

  • بازنگری اکتشافی ازسنخ‌های آرمانی برای مدلهای جابه جایی

این مقاله قبلا در مجله جامعه شناسی معاصر، نشریه علمی پژوهشی (ISC) واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران سال ۲، شماره ۴، پاییز ۱۳۸۹، به چاپ رسیده‌است. چکیده: به نظر می‌رسد در بررسی‌های موجود روش شناسی وبر، مدل سنخ‌های آرمانی شناخته شده توسط وی، با دو ابهام روبرو بوده‌اند: یکی ندیدن تاثیر مارکس برروش شناسی وبر و دیگری، وبه مراتب، ایستا نگریستن سنخ‌های آرمانی. این مقاله در پی بررسی این دو ابهام دردستگاه روش شناسی وبر، به ویژه، در موضوع سنخ‌های آرمانی، است.

  • تحلیل نظری زمینه‌های جامعه شناسی معرفت بوردیو: تحلیل دیالکتیکی ملکه، میدان، سرمایه

این مقاله قبلا در فصلنامه تخصصی جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی آشتیان، سال اول، شماره سوم، پاییز ۱۳۸۴، به چاپ رسیده‌است. چکیده: این مقاله درپی ارائهٔ تحلیلی نظری از ریشه‌ها و شالودهٔ نظریهٔ بوردیو در جامعه شناسی معرفت است. این تحلیل از شالوده‌های نظری مارکس آغاز نموده و بنا بر توصیهٔ برخی از صاحب نظران ادامهٔ کار مارکس را درنظریهٔ معرفت شناسی مید دنبال نموده و سرانجام با مقایسهٔ معرفت شناسی بلومر وفرم زمینه‌های مشترک را برای برسی نهائی معرفت شناسی بوردیو درحوزهٔ روابط دیالک تیکی میان ملکه، میدان وسرمایه‌های فرهنگی فراهم می‌نماید.

  • بررسی رابطه جامعه شناختی باورهای دینی وسبک زندگی براساس نظریه وروش گافمن با تاکید برشهرکرمانشاه (این مقاله نخستین بار در فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش اجتماعی دانشگاه آزاداسلامی رودهن، سال ۳، شماره ۶، بهار ۱۳۸۹ به چاپ رسید.)

دکتر حسین ابوالحسن تنهایی و شمسی خرمی چکیده: مقاله حاضر به بررسی جامعه شناختی رابطه باورهای دینی با سبک زندگی براساس نظریه و روش گافمن درشهر کرمانشاه سال ۱۳۸۸ پرداخته‌است. این بررسی درصدد است تا رابطه میان باورهای دینی و سبک زندگی مردم کرمانشاه را مورد سنجش قرار دهد. با توجه به اینکه کرمانشاه شهری است با آداب و رسوم و عقاید سنتی، اگر چه شهرنشینی در آن گسترش زیادی یافته و شیوه و سبک زندگی مردم مدرن و نوشده‌است اما هنوز باورهاو عقاید دینی بر شیوه زندگی آنان تسلط دارد. این پژوهش با چارچوبی نظری مبنی بر استفاده از نظریه و روش «اروینگ گافمن» از نظریه پردازان مکتب کنش متقابل گرایی نمادی انجام گرفته‌است. محقق درصدد بوده تا رابطه باورهای دینی با سبک زندگی افراد را در جلوی صحنه و پشت صحنه زندگی آنان مورد بررسی قرار داده و این ر ابطه را در این موقعیت‌ها مورد کنکاش و تبیین قرار دهد. برای رسیدن به این اهداف از روش میدانی با تکنیک مشاهدة مشارکتی و مصاحبه غیر رسمی بهره جسته تا بتواند افراد را از نزدیک مورد مشاهده قرار داده و از افراد شاخص در گروه نیز مصاحبه غیر رسمی به عمل آورده‌است. محقق دراین پژوهش افراد را دردو موقعیت جلوی صحنه و یک موقعیت پشت صحنه مورد مشاهده وبررسی قرارداده‌است. نتایج این تحقیق حاکی ازآن است که افراد درموقعیت جلوی صحنه جنبه‌ای ازخود را به نمایش می‌گذارند که مورد پذیرش دیگران و فرهنگ موجود جامعه قرار گیرند. در موقعیت پشت صحنه افراد از آزادی عمل بیشتری برخوردارند زیرا تحت نظارت هنجارها و قوانین جامعه نیستند و به خاطر حفظ منزلت اجتماعی شان نقشی را ایفا نمی‌کنند. افراد در موقعیت پشت صحنه به میزان بیشتری به خود واقعی شان نزدیک می‌شوند در حالی که در موقعیت جلوی صحنه افراد بیشتر خود اجتماعی شده شان را به نمایش می‌گذارند. با این حال آنچه که از تحلیل مصاحبه‌های بعمل آمده با افراد شاخص گروه بر می‌آید؛ می‌توان گفت میان باورهای دینی و سبک زندگی افراد چه در جلوی صحنه و چه در پشت صحنه ارتباط برقرار است.

  • زندگی روزانه یا واقعیت اجتماعی

این مقاله قبلا در خبرنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات (دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران)، شماره ۱۱و۱۲، بهار و تابستان ۱۳۹۰ به چاپ رسیده‌است. چکیده: با آغاز جامعه‌شناسی رسمی و حرفه‌ای دردوران مدرنیتهٔ میانی، راهبرد کلان در جامعه‌شناسی رسمی به مانند بخش مهم واجتناب ناپذیررشته جامعه‌شناسی شناخته شد. برآیند هم بودگی، به ویژه، نگاه نظری انسجام گرایی وراهبرد کلان، درچشم خوانندگان ساده انگار، پدیدآوردن و گسترش این باورساده لوحانه بود که جامعه‌شناسی تنها با معنای مطالعهٔ راهبردی کلان ممکن شده‌است، وبنابراین هرگونه گرایش به راهبرد خرد، و یا گرایش به‌نظریهٔ کنش، که به ناروابه معنای گرایشی ناگزیربه راهبرد خرد و یارویکردی روان‌شناختی تعبیر می‌شد، غیر جامعه‌شناختی، و یا گرایشی با منزلت و پایگاه دون تری به نسبت راهبرد کلان سنجیده می‌شد، گرایشی که به مانند تابویی در مطالعه‌های جامعه‌شناختی، به‌شمارمی رفته‌است. نقد در برابر تفاوت‌های پارادایمی مخالف در چشم شارحین و یا مدرسین نظریه‌های جامعه‌شناسی نیز تنها با برچسب‌های از پیش پذیرفته، اما تابوییِ راهبرد خرد یا نظریهٔ کنش بیشترین مقبولیت عمومی را در میان خوانندگان جامعه‌شناسی پیدا نمود. مانند برچسب نادرست خردگرایی که برای مثال ریتزر در برابر وبر و بلومر مطرح می‌کند.

  • پارادایم روش شناختی کیفی: روش تحلیل کنش درنظریه اورینگ گافمن با نگاهی به مبارزات انتخاباتی ۲۰۰۸مک کین و اوباما (این مقاله قبلا در فصلنامه تخصصی جامعه شناسی دانشگاه آشتیان، سال ۴، شماره ۲، تابستان ۱۳۸۷ به چاپ رسیده‌است.)

چکیده: این مقاله تلاش بر این داشته‌است تا در برابر روش‌های معمول کمّی پژوهش در جامعه شناسی، نه به معرّفی کامل نظام نامه‌های روش‌های کیفی پژوهش در جامعه شناسی، بلکه تنها با نگاهی بر قسمتی از روش تحلیل موقعیت در آراء اروینگ گافمن، یکی از معروف ترین نظریه پردازان پارادایم کنش متقابل نمادی، برخی از ویژگی‌های روش کیفی را در تحلیل موقعیت نشان دهد. سرانجام کاربست کلان این مدل در نمونه‌ای تاریخی، یعنی مبارزهٔ انتخاباتی مک کین و اوباما، به تحلیل گزارده شده‌است.

  • بررسی کارکردی ساختارگروه درمانی اعتیاد دربازپروری منش و کنش معتادان جمعیت رهپویان رهایی

این مقاله قبلا در فصلنامه تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی آشتیان به چاپ رسیده‌است دکتر حسین ابوالحسن تنهایی و مهناز علی زاده چکیده: چهارچوب نظری این مقاله برگرفته ازنظریه‌های اروینگ گافمن (داغ، تحلیل چارچوب و نظریه نمایشی)، اریک فرم (منش فردی واجتماعی)، هربرت بلومر (کنش پیوسته)، رابرت مرتن (راه‌ها واهداف)، یورگن هابرماس (حوزه عمومی و کنش ارتباطی)، زیگموند فروید (ساختار ذهن)، کارل گوستاو یونگ (ناخودآگاه جمعی) تدوین یافته‌است و سپس به آزمون فرضیه‌های برآمده ازچهارچوب نظری در سه گام میدانی (تحلیل موقعیت)، پیمایشی واسنادی پرداخته شده‌است. این تحقیق با مطالعه موردی جمعیت رهپویان رهایی واقع درشرق تهران به انجام رسیده‌است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که گروه درمانی اعتیاد از طریق کارکردهای ساخت گروهی خود تاثیرات مستقیم و غیرمستقیم زیادی بر بازپروری منش و کنش معتادان داشته‌است و همچنین تحقیق فوق با اتخاذ نمودن دیدگاه انتقادی نسبت به گروه درمانی مورد مطالعه توانسته به آسیب شناسی آن و ارائه پیشنهادهایی پژوهشی، راهبردی و کاربردی مبادرت بورزد.

  • بررسی سیر تحول مفهوم ساخت اجتماعی در دوران مدرن

این مقاله در فصلنامه تخصصی جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی آشتیان سال هفتم، شماره چهارم، زمستان ۹۰ به چاپ رسیده است.(دکتر تنهایی و حمید نادری) چکیده: مقاله حاضر این پرسش را مورد بررسی قرار می‌دهد که مفهوم ساخت اجتماعی در دوره‌های مختلف تاریخ مدرن، نزد جامعه شناسان مختلف چه معنایی داشته است و تحولات این مفهوم را با توجه به زمینه‌های اجتماعی آن چگونه می‌توان تبیین کرد؟ چارچوب نظری این مقاله بر اساس نظریهٔ مدرنیته تنهایی (مدرنیته در چهار دوره) مورد بررسی قرار گرفته است. در دوران مدرنیته آغازین ساخت اجتماعی یک مفهومی اساسا انسان شناختی است. درمدرنیته میانی با توجه به اینکه موجودیت کل جامعه مهم می‌شود ساخت آن معنایی را می‌پذیرد که ما آن را نزد جامعه شناسان بنیان گذار می‌شناسیم؛ یعنی روابط متقابل اجتماعی نسبتا پایدار در بستر کلان تقسیم اجتماعی کار. در دوران مدرنیته میانی با توجه به انتقال جامعه شناسی به آمریکا و بر اساس سنت پراگماتیستی، ساخت معنایی معادل کنش می‌یابد و در دوران اخیر به ضرورت توجه به تفاوت‌ها و سطوح خرد و میانی تحلیل، این مفهوم نیز به شکل متناسب آن مورد توجه قرار می‌گیرد. این مطالعه بر اساس قواعد جامعه شناسی معرفت و جامعه شناسی نظری انجام گرفته است.

  • جایگاه نظریه بلومر درجامعه شناسی معرفت، مجله پزوهشی دانشگاه اصفهان، جلد دهم، شماره‌های ۱ و۲، ۱۳۷۸
  • اهمیت ونقش چندگانگی مفهوم...، قصلنامه تخصصی جامعه شناسی علمی پژوهشی واحد آشتیان سال۱ شماره۴، ۱۳۸۴
  • ساختارشناسی کنش پیوسته در...، فصلنامه تخصصی جامعه شناسی علمی پژوهشی واحد آشتیان سال۲ شماره۴، ۱۳۸۶
  • هم فراخوانی ساخت نقش و کنش در نظریه جرج هربرت مید، فصلنامه علمی پژوهشی جامعه شناسی واحد آشتیان سال دوم، شماره ۶، زمستان ۱۳۸۵
  • بازنگری شرح ذایتلین از چشم انداز دیالک تیکی خود و کنش در نظریه مید، فصلنامه تخصصی علمی پژوهشی آشتیان، سال ۲، شماره ۱، ۱۳۸۵،
  • تبیین مقایسه‌ای رفتاربزهکارانه نوجوانان دختر و پسر ۱۳-۱۹ ساله در شهر بابل و نوشهر، فصلنامه تخصصی علمی پزوهشی جامعه شناسی آشتیان سال ۳، شماره ۱، ۱۳۸۶، با همکاری آقای دکتر عباسی
  • جهانی شدن، تجددگرایی و خانواده در ایران، فصلنامه تخصصی جامعه شناسی آشتیان سال ۳، شماره ۲، ۱۳۸۶، با همکاری خانم دکتر شکربیگی
  • بررسی تاثیر اشتغال درفعالیتهای روزمره بزهکارانه، فصلنامه تخصصی جامعه شناسی آشتیان سال ۳ شماره ۳، ۱۳۸۶، با همکاری آقای دکتر عباسی
  • بازبینی فرانظریه تفسیرگرایی ریشه‌ای درقشربندی پهلوی اول، فصلنامه تخصصی جامعه شناسی سال۳ شماره ۴، ۱۳۸۶، با همکاری خانم کارخانه
  • بررسی تحلیلی خاستگاه نظری وتاریخی نظریهٔ جامعه شناختی آنتونی گیدنز، فصلنامه تخصصی جامعه شناسی، سال ۴، شماره ۱، ۱۳۸۷، با همکاری خانم قاری
  • جایگاه جامعه ایران دوره پهلوی اول در مدل توسعه اجتماعی جرج هربرت مید با همکاری مصطفی عبدی، فصلنامه علمی – پژوهشی جامعه شناسی واحد آشتیان، سال دوم، شماره سوم، پاییز ۱۳۸۵
  • بررسی تحلیلی خاستگاه نظری و تاریخی نظریه گیدنز با همکاری الهام قاری فصلنامه علمی - پژوهشی جامعه شناسی واحد آشتیان، سال چهارم، شماره ۱، ۱۳۸۷
  • مطالعه جامعه شناسی شادی در نظریه رفتارهای جمعی و جنبش‌های اجتماعی بلومر، فصلنامه علمی- پژوهشی جامعه شناسی واحد آشتیان، سال چهارم، شماره ۳، ۱۳۸۷
  • بررسی نظری پژوهش‌های سرمایه اجتماعی در جامعه ایران با همکاری دکتر زهرا حضرتی صومعه، فصلنامه تخصصی علو م رفتاری واحد ابهر، سال نخست، پیش شماره اول، پاییز ۱۳۸۸
  • بررسی نگرش مبتنی بر برابری پایگاه زن و مرد و تاثیر آن بر روابط خانوادگی، با همکاری مریم پناهی، فصلنامه تخصصی جامعه شناختی، سال پنجم، شماره۳ پاییز ۱۳۸۸
  • سرمایه اجتماعی و سبک زندگی، با محمدبافر تاج الدینی، فصلنامه تخصصی جامعه شناسی، آشتیان، شماره ۴ زمستان ۱۳۸۸
  • بررسی جامعه شناختی الگوی مصرف لوازم ارایشی در میان دانشجویان غرب گیلان، با فرید ارزبین، فصلنامه جامعه شناسی، آشتیان، سال ششم، شماره ۲ تابستان ۱۳۸۹
  • بررسی زمینه‌های اجتماعی پرخاشگری جوانان در ایران با همکاری شیرین شیری امین لو و علیرضا صنعت خواه، فصلنامه تخصصی جامعه شناسی، سال پنجم، شماره اول، بهار ۱۳۸۸
  • بررسی عوامل موثر بر کیفیت کار بازارهای موقت روز در اوقات تعطیل از نگاه خریداران با همکاری علیرضا صنعت خواه و شیرین امین لو، فصلنامه تخصصی مطالعات جوانان واحد بابل، سال اول، پیش شماره اول، تابستان ۱۳۸۹
  • مطالعه جامعه شناختی نقش کنترل اجتماعی و حلقه‌های قدرت در کنش شادیانه مردم (مطالعه موردی: مراسم چهارشنبه سوری در تهران) با همکاری مریم السادات حسینی فر

مقالات حوزه عرفان

  • ضرورت جامعه‌شناختی تبارشناسی در طریقه‌های عرفانی اسلامی ایران
  • نماز وسطی و شرح نظر حضرت شاه نعمت الله ولی
  • گروه‌های اجتماعی شیعیان وصوفیان و قشربندی اجتماعی آنها در نظریه شیخ سید حیدر آملی، در: www.hatanhai.ir
  • نظریه حضرت آیت الله العظمی روح الله خمینی، در: www.hatanhai.ir
  • بنیان‏های کج‏ فهمی در شناخت عرفان و تصوّف اسلامی‏: بررسی شبهات روش شناختی درباره سلسله نعمت‏ اللّهی گنابادی
  • نقش شبهات روش شناختی در کج‏ فهمی عرفان و تصوّف اسلامی

مصاحبه‌ها

  • اهداف جنبش وال استریت: عدالت به جای گسترش سرمایه (گفتگوباروزنامه ایران) چکیده: به واقع پیام و فریاد جنبش<<وال استریت>>چیست؟ هدف افرادی که در این جنبش از ناتوانی دولت‌ها به ستوه آمده‌اند چیست و آنها به دنبال تحقق چه هدفی هستند؟ آیا این جنبش جنبشی<<اقتصادی سیاسی>>است که بروزی اجتماعی پیدا کرده‌است؟ دکتر ابوالحسن تنهایی جامعه شناس به دعوت ایران پاسخ گفت تا پیرامون ابعاد سیاسی اجتماعی و اقتصادی جنبش وال استریت به گفت و گو بنشینیم.
  • مصاحبه سایت فصل نو با دکتر تنهایی

چکیده: جامعه شناسی علوی (تفسیری-عرفانی) از انواع جامعه شناسی دینی می‌باشد، البته باید توجه داشت که جامعه شناسی دین از جامعه شناسی دینی متفاوت است. جامعه شناسی دینی بدان معناست که اصول موضوعه خود را از قوانین الهی و کتب دینی دریافت می‌کند و در اساس، جامعه شناسی دینی را می‌توان جامعه شناسی مکتبی نیز بیان نمود و در این جا باید توجه داشت که در اساس، اصول موضوعه هیچ مکتبی قابل اثبات نیست و این‌ها همان اصول بدیهی می‌باشند، که ما به عنوان اصول درست می‌پذیریم از کتبی مانند، قرآن انجیل یا اوستا و نظایر آنها دریافت می‌کنند. بنابر این دین محوری است برای استخراج اصول موضوعه جامعه شناسی دینی. بعضی افراد می‌پندارند جامعه شناسی دینی مفهومی ندارد، زیرا در جامعه شناسی موضوع اصلی فقط مطالعه جامعه است و می گویند همانگونه که نمی‌توانیم فیزیک اسلامی داشته باشیم جامعه شناسی دینی نیز قابل قبول نیست [البته این از جمله قیاس‌های مع الفارق می‌باشد]. باید توجه داشت که جامعه را خود انسانها تشکیل داده‌اند و برای انسان مهم است که به ساختار جامعه توجه نماید و درستی و نادرستی اجزا و روابط میان آنها را تشخیص دهد. بنابر این به دنبال مدلی است تا بتواند بر اساس آن جامعه ناسالم را به سالم تبدیل نماید. در جامعه شناسی دینی صورت ایده آل جامعه بر پایه احکام دینی تفسیر می‌شود.

سخنرانی‌ها

  • سخنرانی دکتر تنهایی در دانشگاه تهران در تاریخ ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۱ با موضوع تفسیرگرایی امریکایی

چکیده: تفسیرگرایی از نظرجامعه شناسی معرفت به سه دسته تقسیم می‌شود:۱) تفسیرگرایی امریکایی ۲) تفسیرگرایی اروپایی ۳) تفسیرگرایی آلمانی که تفسیرگرایی اروپایی و آلمانی در مقابل تفسیرگرایی امریکایی قرار می‌گیرد. تفسیرگرایی اروپایی و آلمانی نیز ازلحاظ جامعه شناسی معرفت با یکدیگر تفاوتهایی دارند. تفسیرگرایی اروپایی انسان را مجاز به کنش می داند تا بتواند با سیستم جامعه سازگار شود. در تفسیرگرایی اروپایی، رابطه بین کنش و ساختار رابطه‌ای انطباق گرایانه و انسجام گرایانه است. علت آن هم وضعیت حکومتی در اروپا می‌باشد. البته نکته مهم این است که وبر با اینکه جامعه شناسی آلمانی است، تفسیرگرایی او اروپایی است. اما آلمان با اینکه کشوری اروپایی است، تفسیرگرایی آن ویژگیهای خاص خود را دارد. آلمانها به دلیل تضاد گرایی، استبداد پادشاهی، دیکتاتوری شدید و عواملی از این قبیل، انبوه مردم را خاموش پنداشته و قشر روشنفکر را کنشگر می دانند. اما درامریکا که بر خلاف اروپا همه مردم از مهاجرین بودند، مردم باید سازمانهای اجتماعی و فرهنگ را به وجود می‌آوردند. به وجود آمدن سازمانهای اجتماعی و فرهنگ تنها با کنش جمعی امکان پذیر است. ولی در اروپا نهادهایی ازپیش تعیین شده وجود داشت که افراد باید با آن انطباق پیدا می‌کردند. این نهادها در طول تاریخ برای اروپا به وجود آمده بود. ولی امریکا از این تاریخ بی بهره بود. شخصیتهای اصلی امریکایی مید، بلومر و گافمن هستند. مهمترین مفهوم در تفسیرگرایی کنش است و بزرگترین اشتباه در مورد این واژه، تصور فردی بودن آن در همه زمانها است. به نظر بلومر تفاوتی میان کنش پیوسته و کنش نمادی وجود دارد. مهمترین مفهومی که کنش پیوسته و نمادی را می‌تواند توضیح دهد، مفهوم خود است....

  • سخنرانی دکتر تنهایی در دانشگاه تهران در تاریخ ۱۲دی ماه ۱۳۹۰ با موضوع نظریه‌های زندگی روزمره
  • سخنرانی دکتر تنهایی در دانشگاه آزاد زنجان در تاریخ ۱ خرداد ۱۳۹۱ با موضوع نظریه‌های تفسیرگرایی
  • سخنرانی دکتر تنهایی در همایش دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی در مهرماه سال ۱۳۹۰ با موضوع موانع ابداع در علوم انسانی

منابع

  • وب‌گاه شخصی
  • تبیین نظری تمایلات دینی جوانان و نوجوانان
  • درباره حسین ابوالحسن تنهایی
  • تحصیلات و انتشارات
  • هربرت بلومر و شاگردانش
  • ترجمه انگلیسی این صفحه

 

منبع : ویکی پدیا

تهیه و ارسال مطلب : ژاله فرهی ( کارشناس ارشد پژوهش علوم اجتماعی)

 

جامعه شناسی معرفت و...(دکتر تنهایی)

 

بینش جامعه شناختی" چارلز رایت میلز"

 

 

يورگن هابرماس (نقد در حوزه عمومي)

 

آناتومی جامعه ( دکتر رفیع پور)